Kuzey Kıbrıs'tan ev aldınız. Şimdi ne olacak?

Tapu işlemleri bitti, anahtarlar elinizde ve her gün size yazan emlakçı sessizleşti. Kimse size bu kıyıda bir evin sahibi olmanın kullanım kılavuzunu vermiyor. Bu, o kılavuz, ya da en azından ilk yıl sürümü; bir şeyler ters gittiğinde WhatsApp mesajlarını alan insanlar tarafından yazıldı.

Yıl boyu burada yaşamayan mal sahibi için yazıldı. Kalıcı olarak burada yaşayacak kadar şanslıysanız çoğu yine geçerli, sadece sorunları daha hızlı yakalarsınız.

İlk ay: size para kazandıran sıkıcı evrak işleri

Her aboneliği kendi adınıza alın ve her sayacın fotoğrafını çekin. Burada elektrik KIB-TEK'tir. Hesap hâlâ satıcının ya da geliştiricinin üzerindeyse, ödenmemiş bakiyeler ve depozito soruları en kötü anda sizin sorununuz olur. Aynısı su için de geçerli; su çoğu köyde belediye üzerinden, sitelerde ise site yönetimi üzerinden gelir. Devir işlemlerinizi kim yürütüyorsa, avukatınız, emlakçınız ya da site ofisiniz, her hesabın ne zaman adınıza geçtiğini yazılı olarak teyit etmelerini isteyin.

Yeni yapı alanlar için not: şantiye tarifesini sorun. Bazı yeni mülkler, mal sahipleri taşındığında hâlâ geliştiricinin inşaat elektriğine bağlıdır. Farklı faturalanır ve kalıcı olması amaçlanmamıştır. Faturalarınız tuhaf görünüyorsa ya da şantiye vinci gidince sigortanız atıyorsa, ilk kontrol edilecek şey budur.

Site yönetiminizle tanışın ya da site yönetiminin siz olduğunu kabul edin. Bir sitede, aidatlarınızın tam olarak neyi kapsadığını ve neyi kapsamadığını öğrenin. Genellikle havuz, bahçeler ve ortak aydınlatma. Kendi deponuz, pompanız, klimanız ve havuzunuz neredeyse hiçbir zaman. Müstakil bir villada hepsi sizindir.

Evinize suyun gerçekte nasıl geldiğini anlayın

Bu, Kuzey Avrupalı alıcılar için bir numaralı sürprizdir. Buradaki çoğu evde alıştığınız gibi şebeke basıncı yoktur. Su gelir, çatıdaki ya da bahçedeki bir depoda biriktirilir ve bir hidrofor onu evin içinde dolaştırır. Bu şu demektir:

• Pompa bozulursa, dolu bir depo ve kuru musluklarla kalırsınız.
• Deponun şamandırası takılırsa, su haftalarca sessizce duvarınızdan aşağı taşar. Sayaçlı bir sistemde bu, sıvanın üzerinden akıp giden paranızdır.
• Uzun bir yokluğun ardından ilk iş, bavulu açmadan önce her musluğu açmak ve depoya bakmaktır.

Pompalar ve depolar kışın, kimse yokken, sessizce bozulur. Bu da bizi sonraki konuya getiriyor.

Ev her ayrılışınızda düzgün kapatılmalı

Buradaki kış kısadır ama yumuşak değildir: fırtınalar, yatay yağan yağmur ve kapalı bir beton evin içinde haftalarca nem. Tam mevsimlik kontrol listesi ayrı bir rehberin konusu, ama her mal sahibinin bilmesi gereken kısa hali şu:

• Su ana vanadan kapalı, pompa şalterden kapalı.
• Buzdolabı boşaltılmış, kapağı aralık bırakılmış, kalması gerekenler dışında elektrik sigortadan kapalı.
• Neme karşı bir önlem: en azından nem tutucular, varsa zamanlayıcılı bir nem alma cihazı.
• Döşemeli eşyalar dış duvarlardan uzakta, yataklar yan yatırılmış.
• Sineklikler kontrol edilmiş, çünkü baharda bulmak istemeyeceğiniz şeyleri de dışarıda tutarlar.

Kış sizin yerinize karar vermeden, evi kimin kontrol edeceğine karar verin

Bu kıyıda boş bir evin göz kulak olunmaya ihtiyacı vardır. Fırtına hasarı, nem, bozulmuş bir pompa, yeşillenen bir havuz; hepsi ilk hafta yakalanınca ucuz, üçüncü ayda pahalıdır.

Kimi kullanırsanız kullanın, bizi, bir komşuyu ya da iki kapı aşağıdaki emekli çifti, onları tek bir standarda bağlayın: her ziyaretten sonra fotoğraf. "Her şey yolunda" bir rapor değildir. Dünyanın neresinde olursanız olun kendi koridorunuzu, havuzunuzu, sayaç okumanızı görebilmelisiniz.

Dürüst olmak gerekirse, bütün şirketimizin var olma nedeni bu. Buradaki mal sahipleri sessizlikten, gizemli faturalardan, buharlaşan yedek fonlardan çok çekti. Bu yüzden her şeyi tek bir kuralla yürütüyoruz: teklifi fotoğraflarla görürsünüz, onaylarsınız ve onaylanan teklif tam olarak ödeyeceğiniz tutardır. Her iş, birinin aklında değil, mülkünüzün kalıcı kaydında yer alır.

Para, kısaca

Buradaki faturalar Türk lirası, çoğu usta sterlinle fiyat verir ve bankanız bambaşka bir yerdedir. Üç alışkanlık işi kolaylaştırır:

• Her ödemede döviz çevirmek yerine faturalar için küçük bir TL bakiyesi tutun.
• Kalem kalem, yazılı ve tek bir anlaşılmış para biriminde teklif isteyin. Uzaktaki mal sahiplerinin en çok para kaybettiği yer iş başına belirsizliktir.
• İlk günden her fişi ve faturayı tek bir yerde saklayın. Bir gün sattığınızda, belgelenmiş bir bakım geçmişi alıcı ve avukatı için gerçek bir değerdir.

İşe yarayan ilk yıl düzeni

• Her gelişinizde: muslukları açın, depoya bakın, klimayı deneyin, telefonunuzun kamerasıyla çatı hattını gezin.
• Uzakta olduğunuz her ay: biri kontrol eder, fotoğraflar ve rapor verir.
• İlkbahar: sıcaklardan önce klima bakımı, sineklikler takılı, havuz takvimi başlamış.
• Sonbahar: kapatma kontrol listesi, oluklar temizlenmiş, bahçe budanmış, nem önlemleri alınmış.
• Adı konmuş her fırtınadan sonra: aynı hafta kontrol, istisnasız.

Bunların hiçbiri karmaşık değil. Sadece gerçekten yapılması gerekiyor ve binlerce kilometre uzaktayken zor olan kısım da bu. Bu listeyle kendiniz yapın ya da bize yaptırın ve her ziyareti mülkünüzün kaydında görün.